Mert Erbulut
4 Takipçi | 0 Takip
Kategorilerim

Sevdiğim Fotoğraflar

Eğitim

Diğer İçeriklerim (315)
Tüm içeriklerim
Takipçilerim (4)
18 04 2009

Heyelanın Sebepleri

Heyelana hangi nedenler sebep olur hangi durumlarda heyelan olur?

1. 1. Kuvvetli eğim

Eğimlerin fazla olduğu sahalarda heyelan riski artmaktadır. Bazı
sahalarda fay yamaçları dik eğimlerin oluşmasına neden olarak
heyelanları kolaylaştırırlar. Yine insanlar kanallar ve yollar
açarak ya da yol ve maden kazılarından çıkan toprakları denge
açısına erişmiş bulunan yamaçlar üzerine atarak heyelan oluşumuna
neden olan koşulları hazırlarlar. Gevşek unsurların denge açısını
her hangi bir nedenle aştığı durumlarda heyelan oluşur.

1. 2. Suya doygunluk

Heyelanlar yağışlı veya zeminin ıslak olduğu mevsimlerde meydana
gelirler. Şiddetli veya devamlı yağmurlar yahut karların erimesi,
kayaların içine bol miktarda suyun sızmasına olanak verir. Bunun
sonucunda plastisite ve likidite sınırlarına erişilir ve herhangi
bir nedenle oluşan sarsıntı sonucunda heyelan meydana gelir. Su,
ayrıca denge açısını küçülterek, ağırlığı arttırarak ve sürtünmeyi
azaltarak heyelanı kolaylaştırır.

1. 3. Kaya yapısı

Plastisite, likidite sınırları malzemenin yapısına sıkı bir
şekilde bağlıdır. Çeşitli kil türlerinde plastisite birbirine yakın
ancak likidite değerleri birbirinden çok farklıdır. Örneğin bu
bakımdan en düşük değeri gösteren kaolin kili, en az su ile
likidite sınırına erişen yani heyelana en uygun olan kil
türüdür.

Çeşitli depolarda az ya da çok kil vardır. Bunun oranı ve türü
heyelan olayını arttıran ya da azaltan yani heyelanların yayılış
alanlarını belirleyen başlıca faktörlerden birisidir. Bu nedenle
killi formasyonların, fliş, marn ve tüf gibi depoların yaygın
olduğu sahalarda heyelan çok fazla görülür. Buna karşılık kalker ve
bazalt gibi kayalarda heyelan seyrek görülmektedir.

1. 4. Tektonik yapı

Tektonik yapı ile heyelan arasında çok sıkı bir ilişki vardır.
Tabakaların yamaç eğimine paralel olarak dalmaları, heyelanları
kolaylaştırır. Özellikle tabakalar arasında killi bir seviyenin
varlığı önemli rol oynar. Kar veya yağmur sularının toprağa sızması
sonucunda plastik veya likit hale geçen kil tabakasının üzerindeki
kütleler çekim gücüne uyarak, toptan aşağıya doğru kayabilirler.
Kayaların diyaklazlarla derin ve sık bir şekilde parçalanmış olması
da heyelanı kolaylaştıran koşullar arasında sayılabilir.

Heyelanlar, yukarıda sayılan nedenlerin birisi veya birkaçının
etkisiyle oluşurlar ve bazen topografyada çok önemli değişikliklere
neden olurlar. Kayan kütlenin koptuğu yerde genellikle hilale
benzer bir kopma yarası oluşmaktadır. Buradan ayrılan maddeler
genellikle akış hareketini andıran şekiller gösteren ve çoğu kez
üzerinde kapalı çanakçıklar bulunan bir yığın halinde aşağıya doğru
yer değiştirirler ve heyelan kütlesinin gövdesini oluştururlar.

Bu kütle bazen bir akarsuyun yatağını tıkayarak bir Heyelan Seti
Gölü oluşmasına yol açar. Örneğin Tortum Gölü, heyelanla Tortum
vadisinin tıkanması sonucunda meydana gelmiştir. Ayrıca heyelanlar
sonucunda, yamaçlarda taraçalara benzer basamaklar oluşabilir.

770
0
0
Yorum Yaz